Putin-Tramp sammitindəki sülh təklifinin xülasəsi
2025-ci ilin avqustunda Alyaskada keçirilən sammitdə Rusiya Prezidenti Vladimir Putin ilə ABŞ Prezidenti Donald Tramp Ukrayna müharibəsini sona çatdırmaq üçün sülh təkliflərini müzakirə edib.
InterPress.ge xəbər verir ki, sammitin nəticələri Reuters-ə istinadən belədir:
Putinin Təklifdəki Şərtləri (Reuters əsasında)
Rusiya işğal etdiyi Ukraynanın kiçik hissələrindən imtina etməyə hazırdı (Sumı və Xarkov bölgələrindəki müxtəlif mövqelərdə – təxminən 440 km²) .
Ukrayna öhdəlik götürsün ki, Donetsk və Luqansk regionlarından qoşunlarını çıxarsın, Moskva isə cənubdakı (Xerson və Zaporojiya) front xəttlərini "donmuş vəziyyətdə" saxlayacaq.
Krım sahilində Rusiya hakimiyyətinin beynəlxalq səviyyədə tanınması şərt kimi irəli sürülüb.
Sanksiyaların qismən ləğvi, rus dilinə və Rusiya Pravoslav Kilsəsinə Ukraynada rəsm statusu verilməsi tələb olunub.
Ukrayna NATO-ya üzv olmamalıdır, lakin "təhlükəsizlik zəmanətləri" (NATO-nun 5-ci maddəsinə bənzər formada) almaq şansı da təklif edilib.
Üstəlik, Kremlə qarşı sanksiyaların qismən ləğv edilməsi şərti də təkliflər sırasında idi.
Tramp və Digər Reaksiyalar
Donald Tramp bu müzakirələri "praktiki şəkildə razılığa yaxın" adlandırıb, lakin son qərarın Kiyevin razılığından asılı olduğunu vurğulayıb .
Tramp Ukraynaya "razılaşmalı" olduğunu demiş, bununla da sülh prosesinə təkan vermək istədiyini ifadə edib .
Sammitdən sonra bir bəyanat verilməyib; qarşılıqlı razılaşmalar açıqlanmayıb .
Kritik Baxış və Qərar Prosesi
Bu təkliflər Ukraynanın suverenliyi və konstitusiyasına zidd hesab edildiyindən, Kiyev və Qərb ölkələri tərəfindən ciddi tənqid edilib .
Avropa liderləri Zelenskiyin Vaşinqtona səfəri zamanı onun yanında olmaq niyyətindədirlər, onun məsul mövqe nümayiş etdirməsinə dəstək üçün .
Bu sülh təklifinin əsasında Rusiya üçün strateji tələblər var: Ukraynanın ərazi bütövlüyündən imtina etməsi, Krımın tanınması, sanksiyaların yumuşadılması və rəsmi rus dilli statusların yaradılması. ABŞ isə Tramp vasitəsilə bu danışıqlara təkan verir, lakin son mərhələ hələ Kiyevin qərarından asılıdır.
