ABŞ Dövlət Departamenti: Gürcüstan insan alverinə qarşı mübarizədə “birinci səviyyə” ölkə statusunu qoruyub saxlayır
ABŞ Dövlət Departamenti 2025-ci il üçün insan alveri ilə bağlı hesabatını dərc edib, burada Gürcüstan da qeyd olunur.
InterPress.ge xəbər verir ki, hesabatda bildirilir ki, Gürcüstan hökuməti insan alverinin (trafficking) qarşısının alınması üçün müəyyən edilmiş minimum standartları tam şəkildə yerinə yetirir.
Məlumata görə, Gürcüstan “birinci səviyyə” (Tier 1) ölkələr sırasında qalır, çünki hesabat dövründə hökumət insan alverinə qarşı davamlı və ciddi səylər göstərib. Bu səylərə daha çox alverçi barəsində istintaq və məhkəmə qərarlarının çıxarılması, daha çox qurbanın müəyyən edilməsi, sığınacaqlara maliyyə dəstəyinin artırılması daxildir. Bir neçə ildən sonra ilk dəfə olaraq məhkəmələr zərərçəkənlərə kompensasiya da təyin ediblər. Baş Prokurorluq isə xüsusi göstəriş yayıb ki, insan alveri işlərində qurban-şahidlər üçün koordinatorların təyin edilməsi məcburi olsun.
Eyni zamanda, hesabatda mövcud problemlərə də diqqət yetirilir. Dövlət Departamentinə görə, Gürcüstan hökuməti az sayda insan alveri işini araşdırıb, xüsusilə də seksual xarakterli alver faktlarının müəyyənləşdirilməsi və hüquqi təqib sahəsində səylər kifayət qədər olmayıb. Qeyd edilir ki, hüquq-mühafizə orqanları qurbanlardan məhkəmə prosesi bitənə qədər ölkədə qalmağı tələb edirlər, bu isə repatriasiya olunmaq istəyən əcnəbi qurbanların əməkdaşlığını çətinləşdirir. Bundan başqa, məhkəmələr hələ də heç bir cinayət işində zərərçəkənlərə maddi kompensasiya (restitusiya) verməyiblər.
Dövlət Departamenti Gürcüstan üçün bir sıra tövsiyələr də açıqlayıb:
İnsan alveri cinayətlərinin, xüsusilə də seksual alver faktlarının daha fəal araşdırılması və təqsirləndirilənlərin uzunmüddətli həbs cəzaları ilə cəzalandırılması;
Risk qruplarında alver göstəricilərinin yoxlanması yolu ilə daha çox qurbanın müəyyən edilməsi;
Hüquq-mühafizə orqanlarının imkanlarının artırılması, əməliyyatların planlaşdırılması üçün resurs və təlimlərin gücləndirilməsi;
Zərərçəkənlərin hüquqi proseslərdə iştirakını təşviq etmək üçün qurban yönümlü məhkəmə prosedurlarının tətbiqi;
Əmək Müfəttişliyi Xidmətinin resurslarının artırılması;
Vətəndaş cəmiyyəti ilə daha sıx əməkdaşlıq və şəffaflığın yüksəldilməsi.
Hesabatda deyilir ki, traffikçilər həm yerli, həm də xarici qurbanlardan istifadə edirlər. Gürcü qadın və qızlar həm ölkə daxilində, xüsusən Acarada, həm də xaricdə – Kiprdə, Misirdə, Türkiyədə və BƏƏ-də cinsi istismar məqsədilə alver qurbanına çevrilirlər. Onlara tez-tez yüksək maaşlı işlər vəd edilir – çay emalı fabriklərində, xəstəxanalarda, salonlarda və hotellərdə. Gürcüstan həmçinin Qırğızıstan, Tacikistan və Özbəkistandan gətirilən qadınlar üçün tranzit ölkədir. Son illərdə isə alverçilər qurban toplamaq üçün getdikcə daha çox internet platformalarından istifadə edirlər.
Hesabatda əlavə olunur ki, Rusiya-Ukrayna müharibəsindən qaçan ukraynalı qaçqınlar, eləcə də Rusiyada hərbi xidmətə çağırışdan yayınan şəxslər insan alveri baxımından ən həssas qruplardandır.
ABŞ Dövlət Departamenti həmçinin vurğulayıb ki, Rusiyanın işğal etdiyi Gürcüstan əraziləri rəsmi Tbilisinin nəzarətindən kənarda qalır və oradakı de-fakto hakimiyyət Moskvanın dəstəyi ilə mövcuddur.
“Birinci səviyyə” ölkələr siyahısına Gürcüstanla yanaşı, Argentina, Avstraliya, Avstriya, Belçika, Kanada, Almaniya, Fransa, Polşa, Litva, Lüksemburq, Niderland, İsveç, Birləşmiş Krallıq və ABŞ kimi dövlətlər də daxildir.
